INFORMACJE i zapisy + 48 508 399 778

Psychobiologia - Biologia Emocji

I REALIZED – I REFLECTED - I ELIMINATED
Totalna Biologia Żywych Organizmów to niezwykła w swej skuteczności innowacyjna metoda. Pozwól sobie poprzez uświadomienie, refleksję i eliminację pozbyć się tego, co niechciane z Twojego życia.

Czym jest Mindfulness?

Współczesny, niezwykle dynamiczny świat u wielu ludzi powoduje uczucie zagubienia, utraty tożsamości, zaniżanie faktycznych możliwości własnych. Powszechne jest mechaniczne postrzeganie (zautomatyzowany, bezrefleksyjny odbiór wszelkich bodźców), mechaniczne myślenie oraz podobne działanie. Powszechny pośpiech powoduje, iż człowiek zatraca głęboką łączność ze swoim jestestwem, co blokuje jego naturalne możliwości w zakresie szeroko pojmowanego uczenia się oraz rozwoju. Takie chwile braku jasności mnożą się, stopniowo opanowując wszystkie sfery życia jednostki.

Współczesny człowiek żyje przeszłością (większość stresów powodowana jest przez zdarzenia zamierzchłe, nierozwiązane konflikty) oraz przyszłością (pogoń za pieniądzem, uznaniem, próba „zmieszczenia w czasie” wszystkich, niezwykle licznych i pracochłonnych obowiązków). Bycie tu i teraz stanowi dla nas wyraz największego luksusu, na który w codziennej gonitwie wręcz nie wolno sobie pozwolić, by nie spowalniać działań. Takie podejście do rzeczywistości sprawia, iż znaczny odsetek populacji jest tylko częściowo świadom swojego życia, wpływu myśli na sposób postrzegania obiektywnej rzeczywistości, własnego napięcia.

Zatrzymanie się w swoim doświadczeniu jest elementem niezbędnym w życiu każdej jednostki z wielu powodów. Redukuje napięcia, gdyż pozwala przyjrzeć się własnej sytuacji z perspektywy pobocznego obserwatora, co niejednokrotnie uwalnia od stresów. Sprzyja obserwowaniu otoczenia i wychwytywaniu takich sygnałów, które ukierunkują działania, przyczyniając się do sukcesu. Prócz tego, mając na względzie własną śmiertelność i fakt niezaprzeczalnej wartościowości życia, zatrzymując się możemy tak naprawdę poczuć, iż stanowimy byt.

Pojęcie mindfulness można tłumaczyć jako ‘uważność’, ‘uważna obecność’, ‘pełnia obecności’, jednakże z uwagi na niuanse językowe brak jest jednoznacznego pojęcia uwzględniającego pełne znaczenie tego terminu.

Jon Kabat-Zinn definiuje uważność (mindfulness) jako starożytną, buddyjską praktykę o ogromnym znaczeniu dla współczesnego świata, wypływającą z przebudzenia oraz pragnienia życia w harmonii z samym sobą. Wiąże się ona z dociekaniem danej jednostki, kim naprawdę jest, zgłębianiem indywidualnego poglądu na świat oraz miejsca człowieka w rzeczywistości, kształceniem w sobie uznania dla pełnego przeżywania każdej chwili życia. Mindfulness jest receptywnym stanem świadomości, będącym wynikiem ciągłego, celowego kierowania uwagi na to, co dzieje się w obecnej chwili, bez oceniania treści doświadczenia. Uważność jest zatem procesem intencjonalnym (celowe kierowanie uwagi). Przedmiotem jest tu wszystko, co pojawia się w świadomości w chwili obecnej (zorientowanie na teraźniejszość). Istotnym elementem jest postawa akceptacji wobec przedmiotu aktualnego doświadczenia.

Jak twierdzą buddyści, zwyczajny stan ludzkiej świadomości cechuje wielowymiarowe ograniczenie; przypomina on bardziej przedłużenie snu, niż rzeczywiste czuwanie. Zadaniem medytacji jest umożliwienie jednostce przerwania tego snu, celem maksymalnego wykorzystania nieświadomych i uświadomionych możliwości własnych. Medytacja stanowi przy tym przeciwwagę dla tendencji do ujarzmiania natury. Współczesny człowiek bardziej skłania się ku kontrolowaniu sił przyrody niż uznaniu, iż nierozerwalnie jest z nią spojony, stanowiąc cząstkę ogromnego wszechświata. Jon Kabat-Zinn nazywa uważność sercem medytacji buddyjskiej. Sama koncepcja jest niezwykle prosta, klarowna i możliwa do bezpośredniego stosowania przez każdego człowieka. Nauka tej techniki napotyka jednak rozliczne trudności wynikające z silnego zakorzenienia w nas stereotypowych, mechanicznych wzorców myślowych.

Treningi prowadzone w ramach mindulness obejmują pracę z ciałem, emocjami i myślami. Najbardziej rozpowszechnionym treningiem bazującym na mindfulness jest Trening Redukcji Stresu oparty na Uważności (Mindfulness Based Stress Reduction), który opracował Jon Kabat-Zinn (Uniwersytet Massachusetts). W treningu opartym na mindfulness chodzi o zaakceptowanie własnych myśli i uczuć, bez ich oceniania. Nie chodzi przy tym wyłącznie o osiągnięcie stanu relaksacji bądź poczucia szczęścia, lecz przede wszystkim osiągnięcie stanu wolności od zautomatyzowanych reakcji na myśli, wydarzenia i uczucia. Dzięki medytacji jednostka staje się świadoma pewnych schematycznych reakcji, co jest kluczem do wyzbycia się ich w toku pracy terapeutycznej. Uważność pozwala na doświadczanie w całości każdego momentu życia, bez względu na aktualny stan emocjonalny czy sytuację życiową. W uważności chodzi jedynie o zyskanie świadomości zdarzenia, nie zaś jego przemyślenie bądź przepracowanie.

Przez ostatnich 30 lat prowadzono liczne badania empiryczne w zakresie zastosowania i skuteczności mindfulness w terapii zaburzeń somatycznych (choroby) oraz psychicznych. Wykazały one, iż treningi oparte na założeniach uważności mogą być skuteczną, a z całą pewnością są wspomagającą formą leczenia w przypadku chronicznego bólu, nadciśnienia, chorób serca, nowotworów, chorób układu pokarmowego, niektórych chorób skóry, niepokoju i lęku, depresji, wypalenia zawodowego, chronicznego stresu etc.

Bazą w pracy na zasadach mindfulness jest medytacja w ciszy, przez co najmniej 10 minut w ciągu dnia, połączona z koncentrowaniem się na np. oddechu. Istotnym warunkiem skuteczności terapii jest systematyczność. Medytując, należy koncentrować się na doznaniach ciała i umysłu w bieżącej chwili, przy odcięciu od myśli o przyszłości bądź przeszłości. W tym ujęciu medytacja nie jest łatwą czynnością, gdyż wymaga permanentnego dyscyplinowania umysłu, przyzwyczajonego do „gonitwy myśli”. Treningi oparte na mindfulness polegają również na „skanowaniu” ciała oraz wykorzystują podstawowe ćwiczenia z systemu hatha jogi.

Ćwiczenia uważności autorstwa Jona Kabata-Zinna opierają się na następujących zasadach:
Nie osądzaj – powstrzymuj się od oceniania.
Bądź cierpliwy – czekaj spokojnie, sprawy muszą rozwijać się w swoim tempie.
Miej świeży umysł – wyzbądź się oczekiwań, pielęgnuj otwarty umysł początkującego.
Ufaj – buduj zaufanie do samego siebie oraz własnych uczuć, bierz odpowiedzialność za bycie sobą.
Nie wysilaj się – praktykowanie uważności obejmuje tylko „bycie”, „nicnierobienie”; brak jest tu innego celu niż odczuwanie, doświadczanie bieżącej chwili.
Akceptuj – postrzegaj rzeczy takimi, jakie są w danej, aktualnej chwili; nie sprzeciwiaj się temu.
Odpuść sobie – obserwuj, pozwól pojawiać się myślom oraz emocjom, nie podążaj za nimi, nie zatrzymuj niczego, niech wszystko łagodnie płynie.

Mindfulness stanowi podstawowy element wielu nowych podejść terapeutycznych określanych mianem „trzeciej fali” – terapii poznawczo-behawioralnej (modyfikacja procesu myślenia i sposobu, w jaki pacjent podchodzi do swoich przeżyć, które powodują cierpienie), terapii poznawczej opartej na uważności (skuteczna w redukcji nawrotów depresji opornej na leczenie), terapii dialektyczno-behawioralnej (zastosowanie w terapii osób cierpiących na osobowość z pogranicza i zaburzenia odżywiania), terapii opartej na akceptacji i zaangażowaniu (wszelkie zaburzenia psychiczne) i innych.

Nieprzywiązywanie większej uwagi do obecnie przeżywanej chwili skutkuje brakiem świadomości oraz zrozumienia własnego umysłu. Uważna obserwacja siebie daje szansę przerwać nawykowe błędne koło bezwiednego, mechanicznego reagowania na bodźce zewnętrzne oraz wewnętrzne, a także jest narzędziem umożliwiającym oswojenie i przepracowanie przykrych doznań emocjonalnych. Jak potwierdzają wyniki prowadzonych badań, umysł i psychika stanowią potężną broń w osiągnięciu stanu psychofizycznej równowagi, radzenia sobie z chorobami oraz stresem. Istotnym czynnikiem obniżającym poziom uważności w codziennym życiu jest neurotyczność, skłonność do przeżywania emocji o ujemnej konotacji (lęk, smutek, zawód, poczucie odrzucenia etc.). Koncentracja na takich emocjach i reagowanie pod ich wpływem ogranicza zdolności poznawcze oraz procesy kontrolne. Trening uważności w przypadku takich osób skutkuje znacznym podwyższeniem jakości ich życia wewnętrznego i funkcjonowania społecznego.



Autor: Violetta Karys

Bibliografia:

1. Jankowski, T., Holas, P. (2009). Poznawcze mechanizmy uważności i jej zastosowanie w psychoterapii. Studia Psychologiczne , t. 47, z. 4, strony 59-79.

2. Kabat-Zinn, J. (2007). Gdziekolwiek jesteś, bądź. Przewodnik uważnego życia. Warszawa: Instytut Psychoimmunologii Sp.z o.o.


 

 

Wybierz język:
Copyright © 2010 Medycyna Psychosomatyczna Violetta Karys ul. Zwycięska 14E/4/3 Wrocław 53-033
Realizacja: Hotel NETWORK
Powered by: CMS dla hoteli